Xρήσιμα άρθρα

Παρακάτω θα βρείτε χρήσιμα άρθρα για την κατανόηση της λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού και τί συμβαίνει όταν πάσχουμε από διάφορες παθήσεις.

Επιλέξτε έναν τίτλο.

Μεταβολικό σύνδρομο

Το μεταβολικό σύνδρομο που ονομάζεται και σύνδρομο ινσουλινο-αντοχής

είναι  μια νοσογόνος κατάσταση η οποία εκδηλώνεται σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα και  οδηγεί στη εκδήλωση καρδιοπάθειας. 

Το μεταβολικό σύνδρομο προυποθέτει αυξημένο σωματικό βάρος (παχυσαρκία) με εναπόθεση λίπους   στη κοιλιακή χώρα. Το σύνδρομο συχνά συνοδεύεται από διαταραχές ύπνου (υπνική άπνοια),  προκαλεί αύξηση της αρτηριακής πίεσης, οδηγεί στην ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη αυξάνει τα λιπίδια του αίματος και δημιουργεί υπερπηκτικότητα στο αίμα. Όλες αυτές οι καταστάσεις έχουν ως κοινό παρονομαστή τη δημιουργία των αθηρωματικών πλακών στα αγγεία και δη στις στεφανιαίες αρτηρίες με εμφανή τον κίνδυνο εκδήλωσης οξέως στεφανιαίου συνδρόμου (έμφραγμα του μυοκαρδίου).

Προκειμένου να ορισθούν οι προϋποθέσεις ώστε ένα άτομο να χαρακτηριστεί παχύσαρκο χρησιμοποιείται ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ=Σωμ.Βάρος./Υψος2). Ανάλογα με τον ΔΜΣ ένα άτομο μπορεί να χαρακτηρισθεί λιποβαρές, φυσιολογικό, υπέρβαρο, παχύσαρκο ή υπερβολικά παχύσαρκο.  Για να χαρακτηριστεί κάποιος υπέρβαρος θα πρέπει ο ΔΜΣ να είναι μεταξύ 25 και 29,9 Kg/m2 . Τιμές ΔΜΣ > 30 Kg/m2 δηλώνουν παχυσαρκία.

Η αύξηση του σωματικού βάρους σημαίνει κυρίως αύξηση της μάζας του σπλαχνικού και υποδόριου λίπους. Τα λιποκύτταρα από το σπλαχνικό λίπος στην περιοχή της κοιλιάς αποτελούν μια πλούσια πηγή ορμονών που είναι πιθανότατα διαβητογενετικές ενώ από την άλλη είναι φτωχά σε ορμόνες ευαίσθητων στη δράση της ινσουλίνης.
Κατ’ αυτό τον τρόπο οι αύξηση του σπλαχνικού λίπους στην κοιλιακή χώρα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγή γλυκόζης από την μία και στην μείωση της δραστικότητας της ινσουλίνης από την άλλη, αναπτύσσοντας έτσι μια κατάσταση ινσουλινοαντοχής.
Η συγκέντρωση σπλαχνικού λίπους στο άνω ημιμόριο του σώματος χαρακτηρίζεται κοιλιακή παχυσαρκία όταν η περίμετρος της κοιλιακής χώρας στο ύψος του ομφαλού υπερβαίνει τα 102 cm στους άντρες και 88 cm στις γυναίκες (σωματότυπος μήλου).
Για να θεωρηθεί ότι ένα άτομο πάσχει από Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) απαιτείται η παρουσία τριών ή περισσότερων από τα ακόλουθα: 1.Κοιλιακή παχυσαρκία, 2.Αυξημένα τριγλυκερίδια, 3. Χαμηλή HDL χοληστερόλη, 4. Αυξημένη αρτηριακή πίεση, 5. Αυξημένα επίπεδα σακχάρου αίματος.
Φαίνεται ότι το Μεταβολικό Σύνδρομο είναι αρκετά συχνό, ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες κοινωνίες. Στην Ελλάδα 1 στα 4 ενήλικα άτομα έχει Μεταβολικό Σύνδρομο, δηλαδή περίπου 2,5 εκατομμύρια Έλληνες νοσούν. Δεν είναι επομένως υπερβολή να πούμε ότι το Μεταβολικό Σύνδρομο είναι μία σύγχρονη επιδημία που υπονομεύει την υγεία των μελών της κοινωνίας μας. Το Μεταβολικό Σύνδρομο φαίνεται ότι είναι η ασθένεια του 21ου αιώνα και μπορεί να προκαλέσει έκρηξη στη συχνότητα εμφάνισης νέων εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

 

Ο κίνδυνος θανάτου από στεφανιαία νόσο αυξάνει κατά 4,2 φορές στα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο ειδικά σε εκείνους με οικογενειακό ιστορικό διαβήτη.

Ο έλεγχος του σωματικού βάρους είναι προϋπόθεση για τον μετριασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου και  επιτυγχάνεται με τον συνδυασμό αυστηρής  μεσογειακή δίαιτας και άσκησης . Έτσι λοιπόν θα πρέπει να μειώσουμε τα κεκορεσμένα (ζωικά) λίπη . Πρέπει να τρώμε λιγότερο κόκκινο κρέας (π.χ. μία μόνο φορά την εβδομάδα χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας), καθώς και λιγότερο βούτυρο, τυρί και γάλα. Αντίθετα, πρέπει να προτιμάμε τα γαλακτοκομικά προϊόντα με μειωμένη περιεκτικότητα σε λίπος , να τρώμε ψάρια (που είναι πλούσια σε ω-3 πολυακόρεστα λίπη) 2-3 φορές την εβδομάδα ,να χρησιμοποιούμε το ελαιόλαδο στη διατροφή μας . Οι υδατάνθρακες πρέπει να αποτελούν το 50-60% των θερμίδων και πρέπει να αποφεύγονται τροφές πλούσιες σε ζάχαρη (π.χ. γλυκά, χυμοί, αναψυκτικά κ.α.). Συχνή κατανάλωση δημητριακών όσπριων , φρούτων και λαχανικών είναι απαραίτητη  . 
Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (π.χ. 2-3 ποτηράκια κόκκινο κρασί την ημέρα) φαίνεται ότι έχει ευεργετική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα. Εντούτοις, η υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για την υγεία. 

 Σε άτομα που έχουν υψηλή «κακή» (LDL) χοληστερόλη ή σε άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα συνιστάται η πρόσληψη περίπου 2 γραμμαρίων την ημέρα φυτικών στερολών/στανολών σε εμπλουτισμένες τροφές, δηλαδή σε μαργαρίνη, γάλα και γιαούρτι. Συμπερασματικά, η Μεσογειακή διατροφή (που είναι πτωχή σε ζωικά λίπη και πλούσια σε ψάρια, ελαιόλαδο, φρούτα, όσπρια και λαχανικά) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει κατά 20% τον κίνδυνο εμφάνισης του Μεταβολικού Συνδρόμου.

Είναι μεγάλο λάθος η πολύωρη αποχή από τα γεύματα. Το σωστό είναι να τρώμε σε τακτικές ώρες και να μην παραλείπουμε γεύματα έστω και αν δεν πεινάμε. Αρχίζουμε με πλούσιο πρωινό χωρίς λιπαρά , συνεχίζουμε με το δεκατιανό υπό μορφή σνάκς , όσον αφορά το μεσημεριανό δεν θα πρέπει να καθυστερεί και να συνοδεύεται πάντα από σαλάτα .Το βράδυ θα πρέπει να τρώμε ελαφρά αποφεύγοντας τις συχνές εξόδους μετά φαγητού η οποία είναι καθαρά ελληνική συνήθεια. Τα φρούτα είναι απαραίτητα και ως συμπλήρωμα φαγητού αλλά και μετριάζουν το αίσθημα της πείνας μεταξύ των κυρίως γευμάτων.  Πίνουμε 6-7 ποτήρια νερού καθημερινά.  Περιορίζουμε την καφεΐνη (καφέδες, τσάι, αναψυκτικά τύπου κόλα). Βάζουμε την άσκηση στην ζωή μας. Περπατάμε τουλάχιστον για 30 λεπτά καθημερινά. Με την άσκηση  και την δίαιτα χάνουμε θερμίδες, μειώνεται το περιττό σπλαχνικό λίπος και ενεργοποιούνται οι μύες. Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα  την αύξηση της ευαισθησίας των ιστών στην ινσουλίνη. 

Η διακοπή του καπνίσματος είναι το πρώτο βήμα προκειμένου να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε την ζωή. Η συμβουλή του ειδικού (διαιτολόγου) είναι επιτακτική.

Η απώλεια περίπου 5 κιλών σε ένα διάστημα 6 μηνών είναι αρκετή για να βελτιωθούν σημαντικά οι διαταραχές του Μεταβολικού Συνδρόμου, δηλαδή η κοιλιακή παχυσαρκία, τα λιπίδια, το σάκχαρο και η αρτηριακή πίεση. 

Μελέτες έδειξαν ότι μία μείωση του σωματικού βάρους κατά 4-5 κιλά και μία μετρίου βαθμού σωματική άσκηση   συνεπάγονται μείωση της πιθανότητας εμφάνισης Μεταβολικού Συνδρόμου και σακχαρώδη διαβήτη κατά περίπου 50%.
Πρέπει να τονισθεί ότι είναι πολύ σημαντικό να μην ξαναπάρουμε τα κιλά που χάσαμε, όπως δυστυχώς συμβαίνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων.

 Συχνό είναι το φαινόμενο της υποτροπής μετά από επαναλαμβανόμενες επιτυχείς προσπάθειες. Η τακτική παρακολούθηση από ειδικό διαιτολόγο και η αλλαγή των συνηθειών μας συμβάλει σημαντικά στην διάρκεια της διατήρησης σταθερού σωματικού βάρους. Πολλές φορές είναι απαραίτητα επιπρόσθετα μέτρα όπως  η  ψυχολογική - ψυχιατρική  υποστήριξη από ειδικό γιατί η παχυσαρκία μπορεί να υποκρύπτει κατάθλιψη. 

Τέλος η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι επιβεβλημένη όταν ο ΔΜΣ είναι μεγαλύτερος από 40 και έχουν αποτύχει επαναλαμβανόμενες διαιτητικές προσπάθειες.